Czy można wymagać od czterolatka, by wycinał z papieru liście klonu? Co lepiej wpływa na rozwój: zajęcia dodatkowe czy szaleństwa na placu zabaw? Nawet jeśli stanęlibyśmy na rzęsach, nie nauczymy przeciętnego trzylatka jazdy na dwukołowym rowerze, bo jego ciało i układ nerwowy nie są jeszcze na tyle dojrzałe, by sprostać takiemu wyzwaniu. Pięcio-, sześciolatek ma już sporą szansę na sukces. Szansę, ale nie gwarancję, bo kłopoty z rowerem miewają nawet pierwszoklasiści. Podobnie jest z innymi złożonymi czynnościami: jazdą na nartach, skakaniem na jednej nodze, wycinaniem skomplikowanych kształtów itd. Trzeba do nich dorosnąć, a potem ćwiczyć, ćwiczyć, ćwiczyć.

 

Bywa i tak, że jakiś uzdolniony smyk znacznie wyprzedza rówieśników, a nawet jest w czymś lepszy od wielu dorosłych. To nie znaczy, że reszta dzieci powinna starać się mu dorównać. Bo nie ma szans.

Dzieci są różne, ale…
Co zatem powinien umieć przedszkolak?  – Różnice między dziećmi w tym samym wieku mogą być spore, dlatego wszelkie tabele rozwojowe radzę traktować z dużą ostrożnością. Bo każdy człowiek rozwija się nieco inaczej – mówi prof. dr hab. Joanna Kruk-Lasocka z Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji Towarzystwa Wiedzy Powszechnej we Wrocławiu. Dlatego trzeba obserwować rozwój własnego dziecka (również na tle rówieśników), by w razie potrzeby mu szybko pomóc. Można założyć (za E.J. Kiphardem, ojcem niemieckiej psychomotoryki), że „statystyczny”:

TRZYLATEK
...wskakuje obunóż na stopień; przeskakuje z rozbiegu przez przeszkodę; przebiega 25 metrów bez upadku; potrafi stać kilka minut z zamkniętymi oczami; schodzi po schodach, trzymając się poręczy; potrafi przejść trzy metry na palcach; rysuje okrągłe formy; przelewa wodę z kubka do kubka, nie rozlewając jej; potrafi złożyć kartkę na pół; nawleka koralik na sznurek.

TRZYIPÓŁLATEK
...bez pomocy schodzi ze schodów (stawiając nóżki na przemian); przeskakuje obunóż przez poduszkę; potrafi przejść po linii (trzy metry); przynieść wodę w kubku, nie rozlewając jej (trzy metry); odbijać przez chwilę balonik tak, by nie spadł na podłogę; jeździ na trzykołowym rowerku; prawidłowo trzyma ołówek, rysuje kółko, buduje wieżę z ośmiu klocków, potrafi rozwinąć cukierek z papierka, sam się ubiera.

CZTEROLATEK
...skacze z tapczanu; potrafi podskakiwać obunóż; umie raz podskoczyć na jednej nodze i stać na niej dwie sekundy; chodzi, poruszając rękoma (lewa noga, prawa ręka); odpina i zapina guziki, przecina półtoracentymetrowy pasek papieru, łączy punkty linią prostą, lepi kulkę z plasteliny, odkręca słoik, otwiera drzwi, myje i wyciera ręce.

CZTEROIPÓŁLATEK
...skacze z miejsca na odległość pół metra, skacze w prawo i lewo wzdłuż linii (co najmniej pięć razy), przebiega 30 metrów w 15 sekund; rysuje krzyż za pomocą szablonu, potrafi posmarować chleb masłem, układa literkę „z” z zapałek.

PIĘCIOLATEK
...wstaje i siada bez problemu, trzymając nad głową piłkę, na jednej nodze podskakuje dwa razy, a stoi na niej pięć sekund. Nawleka nitkę na igłę z dużym uchem, tnie nożyczkami po linii prostej, wrzuca 10 koralików do buteleczki.

 

„Mamo, to ja”